 |
Zondag
1 januari 2012
Nummer 1 |
|
Inhoud:
|
265
|
|
Motorwagen 265 is de
eerste motorwagen van de collectie historisch trammaterieel van het HOVM.
De wagen is museumwagen geworden in het jaar 1964, toen de HTM vierde dat
er 100 jaar lang trams door Den Haag reden. Inmiddels is goed te zien dat
de 265 er in de tussentijd niet beter op is geworden. Niet wat betreft de
techniek, want de wagen is oerdegelijk en mankeert verder niets, maar dak
en buitenzijde zijn zo langzamerhand aan een opknapbeurtje toe. Het dak
lekt al geruime tijd en de verf aan de buitenzijde wordt opzijgezet door
roestvorming. Een grote revisie zit er op korte termijn niet in. Niet
alleen is de wagen op dit moment hard nodig voor het rijden van ritten (er
is slechts beperkt vooroorlogs materieel goedgekeurd om op het tramnet te
rijden), maar we hebben nog motorwagen 36 staan die voor het jubileum van
150 jaar tram in 2014 rijvaardig gemaakt moet worden. En twee wagens
reviseren voor die tijd is niet haalbaar. Vandaar dat besloten is de 265
een beperkte opknapbeurt te geven, verdeeld over verschillende fasen.
In de tweede helft van
2010 sneuvelde de sleepbeugel van de 265 onder de Resident, waarna de
wagen noodgedwongen buiten dienst ging. In het voorjaar van 2011 is een
nieuwe beugel gemaakt en op het dak geplaatst. Er was echter geen tijd
meer om meer te doen aan het dak, maar na het einde van het rijseizoen is
dat direct weer opgepakt. In deze eerste fase wordt het dak gerepareerd en
geschilderd, evenals alle apparatuur die op het dak aanwezig is (weerstandkasten,
automaten, lijnlantaarns, etc). Het repareren houdt in dat op plaatsen
waar het daklinnen beschadigd is, een stukje nieuw daklinnen als een
pleister op het dak wordt gespijkerd/geverfd. Dat is een lapmiddel, maar
het idee is dat deze constructie het zo'n vijf jaar vol moet houden, in
elk geval tot na het jubileum in 2014. Daarna zal het hele dak kaal
gemaakt worden en komt er nieuw daklinnen, nieuwe bekabeling, etc. Doel
van de huidige actie is dat het dak weer waterdicht is en we de wagen
gewoon kunnen inzetten zonder eerst naar buienradar te hoeven kijken.
Als er voor aanvang
van het rijseizoen 2012 nog voldoende tijd over is, zal ook het plafond
binnen van een nieuwe verflaag worden voorzien.
|
|
Eerste deel van het werk
bestaat uit het schoonmaken en schuren van het dak.
|
|
Het werk wordt uitgevoerd
in de wagenwerkplaats, dus geen last van de bovenleiding.
|
|
Een van de
reparatieplekken. Een stuk daklinnen wordt vastgespijkerd op het dak,
terwijl het met dakverf wordt doordrenkt.
|
|
Een volgende te repareren
plek wordt opgemeten.
|
|
Verschillende plaatsen
zijn gerepareerd.
|
|
Kleine reparatieplek.
|
|
Dit stuk ziet er al
compleet uit.
|
|
|
Overigens is dit nog niet
de definitieve dakkleur, er komt nog een ander laagje overheen.
Naar boven ^
|
H5
|
|
Aan pekelwagen H5
wordt al enkele maanden gewerkt. Vorig jaar is de H5 al beperkt ingezet
bij het schoonrijden van het tramnet na sneeuwval, dit winterseizoen zal
de wagen er nog meer klaar voor zijn. Met Kerst 2010 waren twee nieuwe
pekeltanks geplaatst en voorzien van een tijdelijke pekelwatervoorziening
(tuinslangen van de tank naar de rails, te bedienen met een kraantje).
Inmiddels is de installatie een stuk professioneler. De foto's geven daar
een goede indruk van. De bedoeling van de H5 is dat hij ooit weer
teruggebouwd gaat worden naar motorwagen 295, maar voorlopig is de wagen
dus weer tijdelijk pekelwagen, ter ondersteuning van HTM bij de
pekeldienst. Door onze inzet bij de ombouw van de wagen en het rijden in
de pekeldienst bouwen we credit op bij HTM, zodat wij in ruil daarvoor
weer diensten van HTM kunnen verkrijgen. Een soort ruilhandel dus. Op
termijn zal de uit Frankrijk teruggehaalde H2 de taken van de H5 gaan
overnemen, maar voorlopig is de H5 dus nog even gewoon H5. Het blijft
echter een museumwagen en dat betekent dat hij er ook een beetje netjes
uit moet zien, ook met het oog op het jubileum in 2014. Op dit moment ligt
de aandacht voornamelijk op het interieur en de technische installatie,
maar zolang als er geen sneeuw valt en de buitentemperatuur gunstig is,
zal ook aan de buitenzijde worden gewerkt.
|
|
Het kranenblok voor het
regelen van het pekelwater is voorgebouwd.
|
|
Het kranenblok is
gemonteerd aan de zijde van het A-balkon.
|
|
het uiteinde van een van
de pekelslangen, gezien van onder de wagen.
|
|
Onder elk van de balkons
is een extra aansluiting gemaakt, waar een Gardena koppeling op is
bevestigd. Met een van de kranen van het kranenblok kan er pekelwater naar
deze leiding worden gestuurd.
|
|
Op de aansluiting kan een
slang worden geklikt zodat ook het naastliggende spoor kan worden gepekeld.
|
|
De beide tanks hebben elk
een eigen kranenblok. Tussen de tanks wordt een verbindingsleiding
aangebracht.
|
|
De leiding is aangesloten,
kraan staat nog dicht.
|
|
De kranen aan elk
uiteinde van de verbindingsslang zijn opengezet (alleen de B-tank bevatte
tot op dit moment pekelwater).
|
|
Pekelwater stroomt nu uit
de B-tank naar de A-tank. Test was gedaan om te zien of er ergens lekkage
zou optreden, dat was gelukkig niet het geval.
|
|
De pekelinstallatie is
compleet, tijd om de tanks te vullen. De H5 wordt naar de pekelremise
gereden en wordt vanaf daar gevuld.
|
|
Het vullen van de tanks.
|
|
Gevuld.
|
|
Om te voorkomen dat er
iemand per ongeluk op de leidingen gaat staan zodat er wat af zou kunnen
breken, wordt een beschermende kast om de leidingen en kranen heen gebouwd.
|
|
Gaten in het deksel om de
kranen te kunnen bedienen.
|
|
En geschilderd.
|
|
De vloer lag vol met zand
en vuil. Alle ruimten tussen de vloerlatten worden schoongemaakt.
|
|
De vloer van het
interieur is geschilderd.
|
|
De staande constructie is
een zandbak met daaronder een elektrische zandstrooier. Dit is gemaakt
omdat de oude mechanische zandstrooiers volkomen verteerd waren. Aan de
zandbak is een deurtje gemaakt.
|
|
Dit deurtje wordt
gebruikt om elektrische apparatuur aan te bevestigen.
|
|
Apparatuur is bedraad.
|
|
Aan de voorzijde, te
bedienen door de bestuuder, is een kastje gemaakt met drie drukknoppen. De
linker groene knop bedient de elektrische bel, de middelste gele knop de
elektrische zandstrooiers en de rechter witte knop de luchthoorn (alles
alleen aan de A-zijde).
|
|
De mechanische voetbel is
gebleven, maar toegevoegd zijn een elektrische bel (ex-PCC) en een
luchthoorn.
|
|
Bij de pekelslangen onder
het A-balkon zijn waterdichte LED lampen bevestigd, om eenvoudig te kunnen
controleren of er voldoende pekelwater uit de slangen stroomt.
|
|
De aanvullende
elektrische apparatuur maakt gebruik van drie extra 12 volt accu's,
hiervoor is een aparte accubak gemaakt.
|
|
De techniek is nu
grotendeels gereed en de wagen is inzetbaar voor de pekeldienst. Tijd om
aan de conservering van de wagen te gaan werken. De kast waar normaal de
pekel naar binnen komt wordt ontroest.
|
|
Evenals de beplating
eronder.
|
|
Het schilderwerk in het
interieur is redelijk, maar behoorlijk dof.
Daarom wordt alles geschuurd zodat ook het interieur een schilderbeurt kan
krijgen.
|
|
De Storz koppeling van de
pekelinvoer wordt gedemonteerd om gereviseerd te kunnen worden.
|
|
De kast waar de koppeling
normaal in zit, moet nog worden aangepakt.
|
|
Het schilderen van het
interieur kost twee dagen. De tanks worden voor de gelegenheid afgedekt.
|
|
Links gereed, rechts moet
nog. Voor de modelbouwers: RAL 7032.
|
|
Interieur gereed, de
balkons komen later aan de beurt.
|
|
Om de tanks te kunnen
vullen zonder dat er een brandslang door de wagen moet lopen, wordt een
aparte vulleiding aangebracht.
|
|
Zodra de Storz koppeling
is teruggeplaatst, wordt er een flexibele verbinding gemaakt tussen de
koppeling en de vulleiding.
|
|
Aan de buitenzijde van de
wagen moet nog flink wat roest worden weggewerkt.
|
|
Door het weglekken van
pekelwater is de beplating onder het vulluik behoorlijk aangetast.
|
|
Overtuigd?
|
|
Ontroesten is het devies.
|
|
De ruimte achter het
vulluik is ontroest en behandeld met roestbindende verf. Er is een begin
gemaakt met het verwijderen van de afdeklatten op de zijbeplating.
|
|
Zinvol om die latten te
verwijderen, want hier zit de meeste roest onder!
|
|
Het verwijderen van de
latten kan niet zonder enig geweld toe te passen.
|
|
Meeste roest is
verwijderd.
|
|
Het nummer 'H5' wordt
verwijderd.
|
|
Daarna met behulp van wat
terpentine de lijm wegpoetsen.
|
|
De zijbeplating wordt
geschuurd.
|
|
|
Alle ontroeste delen
worden met een roestbindende verf behandeld.
Naar boven ^
|
1187
|
|
Voor de 1187, die ooit
samen met collega PCC's 1180, 1193 en 1321 in Amsterdam heeft gereden, is
geen emplooi meer. We hebben van de vier genoemde wagens in het HOVM al de
1180 en 1193, die bedoeld zijn om te worden ingezet op een nog op te
zetten toeristentramlijn. Die twee wagens zullen daarvoor ook enkele
aanpassingen krijgen die we bij museummaterieel niet zullen en kunnen doen,
omdat daarbij authenticiteit een belangrijke rol speelt. Maar bij de 1180
en 1193 kunnen we daar wat vrijer in zijn.
Er was al het plan om
de 1187 te gaan slopen om daarmee ook aan onderdelen te komen, maar toen
begin december 2011 de motorgenerator van partytram 1302 defect raakte
werd het onttakelen opportuun. De 1165 sleepte de 1187 van de remise
Zichtenburg naar de Frans Halsstraat, alwaar de wagen de komende maanden
geheel onttakeld zal worden. Daarna volgt sloop.
|
|
De 1165 heeft de 1187,
die 'andersom' staat, aangekoppeld in de remise Zichtenburg.
|
|
Twee rode lampen doen
dienst als sluitlichten.
|
|
Het transport gaat via
lijn 2 en lijn 11 naar het HOVM. Op het eindpunt Kraayenstein wordt
gewacht om direct achter de diensttram te kunnen vertrekken.
|
|
De 1187 is aangekomen op
het remiseterrein van het museum. De 1180 (links) komt helpen om de 1187
naar binnen te rangeren.
|
|
Zodat er nu twee neuzen
aan elkaar gekoppeld staan.
Naar boven ^
|
1210
|
|
De 1210 had de pech om
in november 2011 een losgewaaide remisedeur tegen zich aan te krijgen
tijdens een rangeerbeweging. Het herstel werd nog dezelfde dag gestart en
binnen een week was de wagen gerepareerd en weer inzetbaar.
|
|
Schade aan de 1210: een
kapotte richtingaanwijzer en lakschade.
|
|
De richtingaanwijzer is
vervangen.
|
|
Nu de lakschade nog.
|
|
Met
tweecomponentenplamuur wordt de kras gevuld.
|
|
|
En daarna geschuurd en
gelakt.
Naar boven ^
|
1302
|
|
Partytram 1302 gaf
begin december problemen, de wagen wilde niet meer opstarten. In eerste
instantie werd gedacht dat het zou liggen aan de accu's, die al aardig op
leeftijd zijn. Uiteindelijk bleek een lekkage de oorzaak van alle
ellende. Zoals een echte partytram betaamt zit er een watervoorraad in
waarmee glazen kunnen worden gespoeld, kan worden afgewassen, etc. Op de
een of andere manier is er water gelekt uit de afvoer of vanuit de
overloop van het waterreservoir, in elk geval is er veel water op de vloer
en daarna via de ruimten in de vloer in de diverse elektrische ruimten
terechtgekomen. Dit heeft geleid tot het opblazen van de motorgenerator (een
motor draait op 600 volt bovenleidingspanning en drijft een generator aan
die 40 volt gelijkspanning levert voor het stuurstroomcircuit). Een
vervangend exemplaar zal komen uit de 1187 (zie boven). Daarna moet de
lekkage worden opgespoord en hersteld. Bovendien zal een groot deel van de
elektrische apparatuur moeten worden uitgenomen en hersteld of vervangen.
Ook de accu's zullen worden vervangen, waarvoor het nodig zal zijn een
nieuwe accukast te maken. Alles bij elkaar een flinke klus waar we nog wel
even mee bezig zullen zijn. Totdat de wagen gereed is rijdt de 1210 de
partytramritten.
|
|
Een deel van het gelekte
water is over deze 600 volt schakelaars heen gelopen, die zullen moeten
worden schoongemaakt.
|
|
|
En dat geldt ook voor dit
blok schakelaars, waar onder andere de motorgenerator mee wordt gestuurd.
Naar boven ^
|
1304
|
|
Tijdens een van de
museumritten op 5 november kreeg de 1304 een aanrijding in de Oranjelaan.
Daarbij raakte de linkerzijde van de wagen behoorlijk beschadigd. Besloten
werd om dat deel, ongeveer de eerste helft van de blinde zijde (de kant
waar geen deuren zitten, bij een PCC dus de linkerzijde) opnieuw te
schilderen. Nadat de beschadigde schortplaten waren vervangen en de behuizing
van de motorgenerator deels was vernieuwd, is de wagen geschilderd. Per
abuis is daarvoor de verf van slijpwagen 1139 gebruikt. Dat is een kleur
geel (RAL 1007) die overeenkomt met onderhoudswagens van HTM afdeling
Railinfrastructuur (zoals bovenleidingswagens). De kleur geel van de PCC's
is lichter. Vervolgens is gedacht dat RAL 1003 (signaalgeel, is Openbaar
Vervoer geel) de juiste kleur voor de PCC was, daarom is dit aangeschaft
en op de wagen gezet. Toen werd al snel duidelijk dat deze kleur ook weer
niet de juiste was. Bezint eer gij begint! Nou ja, de wagen wordt er niet
slechter op. Voorlopig is de 1304 weer inzetbaar. Tegen de tijd dat de
vogeltjes een ei gaan leggen zullen we nog eens een derde laag geven met
dan wel de juiste kleur. Mocht u de wagen tot die tijd voorbij zien rijden
weet u in elk geval waar het kleurverschil vandaan komt :-)
|
|
Dit autootje had niet in
de gaten dat de tram voorrang had moeten krijgen.
|
|
Beschadigde schortplaten.
|
|
En ook de behuizing van
de motorgenerator heeft schade opgelopen.
|
|
In de remise worden de
beschadigde schortplaten losgeboord.
|
|
De stalen constructie
waar de schortplaten op waren aangebracht zijn ontroest en behandeld met
een conserverende lak.
|
|
Een van de schortplaten
is vervangen door een exemplaar dat ooit bedoeld was voor een creme wagen.
|
|
De schortplaten zijn alle
hersteld.
|
|
Reparatie van het linker
ventilatieluik van de motorgenerator.
|
|
Onder het luik is een
nieuwe strip gemaakt.
|
|
De stootstrippen worden
aan de achterzijde in de lak gezet (voor de liefhebbers: RAL 7011).
|
|
Niet de hele wagen wordt
gelakt, alleen het beschadigde deel. Dat is wel de helft van de
linkerzijde.
|
|
Het geel is gelakt met
RAL 1007. Achteraf bleek dat de verkeerde kleur te zijn.
|
|
De schortplaten worden
grijs gelakt (ook RAL 7011).
|
|
Het resultaat, nog zonder
stootstrippen.
|
|
Die stootstrippen worden
in de (warme) werkplaats verder afgelakt.
|
|
Het opbrengen van de
tweede laklaag, met RAL 1003.
|
|
Zo valt het kleurverschil
nog wel mee...
|
|
|
Maar bij daglicht blijkt
dat het toch echt niet klopt! Inmiddels hebben we het juiste kleurnummer
en zal de wagen dus nog een derde laklaag krijgen.
Naar boven ^
|
|
|
